Anhbaque’s Blog

Just another WordPress.com weblog

Bài 13: Vạn lý trường thành vươn ra biển. TRUNG QUỐC ĐỔI MỚI LỰC LƯỢNG HẢI QUÂN DẤY LÊN NHIỀU QUAN NGẠI CHO THẾ GIỚI.

Posted by anhbahoa on November 23, 2009

Bài 13

Vạn lý trường thành vươn ra biển

TRUNG QUỐC ĐỔI MỚI LỰC LƯỢNG HẢI QUÂN

DẤY LÊN NHIỀU QUAN NGẠI CHO THẾ GIỚI

The Great Wall goes to sea – China’s naval renewal raises critical questions for the world

By Peter Brookes

Nhóm chuyển ngữ Bauvinal

Về mặt quân sự , Hải quân Trung Quốc chẳng mấy tiếng tăm. Lục quân từ lâu là ngành áp đảo trong quân đội của Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC), vừa làm lễ kỷ niệm 60 năm do Mao Trạch Đông thành lập vào năm 1949.

Trong thực tế, mặc dù được biết là “nhà Lãnh đạo Vĩ đại”, họ Mao vẫn tập trung rất nhiều vào lục quân từ ngày nắm quyền, mãi đến năm 1953 ông mới có chuyến đi thăm Lực lượng Hải quân Trung quốc đầu tiên, trong bốn ngày đi thăm vài tàu tuần dương

Nhưng Lực lượng Hải quân Giải phóng Nhân dân (PLAN) một thời bị lãng quên đang cạo bỏ rỉ sét, khoác lên một lớp sơn mới – và thẳng tiến ra khơi như chưa từng có trước đây. Hải quân Trung quốc đang giương oai ngọn cờ ở châu Á và vòng quanh thế giới. Trong dịp lễ kỷ niệm 60 năm, PLAN đã tổ chức một buổi duyệt binh hải quân hoành tráng vào mùa xuân năm nay tại Thanh đảo, có cả 25 tàu của mình cùng 20 chiếc nữa từ 15 nước khác nhau đến tham dự.

Nhưng đừng để lưu tâm đến bề ngoài của tàu bè thăm viếng và các buổi thao diễn hải quân. Điều này chẳng phải để khoe trương. Trung quốc rất nghiêm chỉnh về vị thế trên thế giới cùng các quyền lợi của mình trên biển – và đang ra sức phát triển lực lượng hải quân lên mức tiên tiến hơn để bảo vệ cả hai mục đích trên.

Thực vậy, Lầu Năm góc báo cáo: “Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào xem Trung Quốc là “sức mạnh biển” và chủ trương phải có một “hải quân nhân dân hùng mạnh” để “bảo đảm quyền lợi của chúng ta trên đại dương” , trong một bài diễn văn năm 2006.

Tàu chiến tại chỗ của Mỹ đã nhận chân được điều nầy

Chỉ hai tuần sau khi Lầu Năm Góc mô tả việc lần đầu tiên quân đội hai nước Mỹ – Trung trò chuyện nhau thân mật nhất từ trước đến nay, tàu chiến của Trung Quốc đã đương đầu với tàu Mỹ đang hoạt động trên vùng biển quốc tế ở biển Đông(Nam Trung Hoa).

Việc này gợi lại một cách kỳ lạ sự kiện máy bay dọ thám EP-3 vào năm 2001, khi ấy chiến đấu cơ Trung Quốc tiến đến ép sát chiếc máy bay nầy của Hải quân Mỹ, cố tình va chạm vào, dẫn đến việc giam giữ phi hành đoàn Mỹ trong một thời gian, gây vẫn đục bầu không khí ngoại giao.

Về trường hợp này, Bắc Kinh đã gởi 5 tàu đánh cá để theo dõi và dọa dẫm chiếc Impeccable – một tàu khảo sát chỉ huy cứu hộ của quân đội Mỹ không trang bị vũ khí- đang thi hành nhiệm vụ ở vị trí  cách 75 dặm ngoài đảo Hải Nam, là nơi chiếc phi cơ EP-3 bị hư hại buộc phải hạ cánh.

Đội tàu nhỏ này đã ném các lóng gỗ cản đường đi của chiếc Impeccable, áp sát vào tàu Mỹ cách khoảng 25 “bộ”(1 bộ=0.30 mét) trước khi lui ra. Các tàu của TQ cũng đã cố tình gây trở ngại  mạng thiết bị phát hiện tàu ngầm (SONAR : Sound NAvigation Ranging = “thiết bị dò âm thanh để đo tầm hoạt động” của tàu địch) mà tàu Mỹ kéo theo.

May mắn thay, không một phát súng nào đã nổ trong lúc giận dữ ngoài mấy luồng nước cao áp từ vòi chữa cháy do phía Mỹ phun ra để ngăn chận những thủy thủ Trung quốc có khả năng trèo lên boong tàu dù thực tế đang hoạt động ngoài lãnh hải của Bắc Kinh.

Trung Quốc khiếu nại rằng chiếc Impeccable đã vi phạm chủ quyền của họ qua việc hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý(EEZ) của nước CHNDTH chiếu theo Hiệp định về “Luật về biển” của Liên hiệp quốc năm 1982. Hiệp định này, dĩ nhiên không cho phép Bắc Kinh quyền phủ quyết các hoạt động ngoài 12 hải lý thuộc lãnh hải, nhưng cho phép Trung Quốc quyền phản kháng các hoạt động kinh tế tiến hành trong vùng này, như khoan đào tìm dầu khí hay đánh cá.

Bắc Kinh không thấy như vậy. Mặc dầu là thành viên nhưng họ đòi hỏi một biệt lệ nơi hiệp định về biển, đòi chủ quyền ở khu vực lãnh hải lẫn khu vực đặc quyền kinh tế biển. Trung Quốc cũng quấy rối tàu Victorious, cùng loại với tàu Impeccable, trong cùng một thời điểm và cách thức tương tự, khi chiếc tàu này đang thi hành nhiệm vụ tại vùng biển Hoàng Hải. Cho đến nay có ít nhất 5 vụ việc đụng chạm như trên giữa các tàu Mỹ và Trung ngoài khơi bờ biển Trung Quốc.

CẢNH BÁO DÂNG CAO VỀ VIỆC TRUNG QUỐC MỞ RỘNG CÁC MỐI QUAN TÂM RA TOÀN CẦU VÀ VAI TRÒ CỦA LỰC LƯỢNG HẢI QUÂN TRUNG QUỐC

Những mục tiêu toàn cầu

Trong cuộc điều trần trước quốc hội năm nay, Giám đốc của cơ quan tình báo quốc gia Dennis Blair cho rằng cách ứng xử trên thế giới bên ngoài của Bắc Kinh do nhiều động lực, nhất là tham vọng từ lâu về vai trò của TQ như một cường quốc ở Đông Nam Á và trên toàn cầu .”

Nói một cách khác, không chỉ nhắm vào Đài Loan như trước nữa.

Đã hẳn, việc răn đe hay ngăn ngừa Đài Loan tuyên bố độc lập hoặc ép buộc thống nhất bằng biện pháp quân sự với Đài Loan (“hòn đảo kẻ thù bên kia eo biển Đài Loan” nghĩa là Đài loan) luôn là mục tiêu ưu tiên và trung tâm của chính sách đối ngoại và quốc phòng của Trung Quốc từ lâu.

Nhưng giới lãnh đạo Trung Quốc đang bắt đầu có tầm nhìn vượt khỏi vấn đề Đài Loan. Trung Quốc, ham muốn là một cường quốc trên bộ giờ đây mỗi ngày một lệ thuộc vào việc sử dụng đường hàng hải cho nền kinh tế và ảnh hưởng chính trị ngày càng gia tăng, đang ưu tiên việc xây dựng một lực lượng hải quân hùng mạnh nhắm đáp ứng các mục tiêu quốc gia.

Trong lúc Trung Quốc vẫn đang tiến hành các hoạt động quân sự truyền thống và cắm chốt ở chung quanh vùng biển Nam và Đông Trung Quốc, theo nhận định của Cục Tình báo Quốc phòng (DIA), Trung Quốc ngày càng quan tâm hơn đến các vùng tranh chấp khai thác dầu khí và các hoạt động khác tại vùng biển thuộc đặc quyền kinh tế (EEZ).

Không có gì ngạc nhiên khi Trung Quốc, giờ đây là nền kinh tế lớn đứng thứ ba trên thế giới sau Mỹ và Nhật, tiếp tục chuyên tâm vào việc phát triển nền kinh tế của mình, trong đó bao gồm sở hữu các tài nguyên dọc theo ngoại biên. Nhưng điều đó chưa đủ, thực tế, Trung Quốc đang lệ thuộc rất lớn vào xuất khẩu các thành phẩm qua đường biển và nhập khẩu các nguyên liệu thiên nhiên cho sản xuất, điều đã giúp Trung Quốc đạt mức tăng trưởng GDP 10% từ một thập niên vừa qua.

Cụ thể như Trung Quốc cũng cần có khả năng tuần tra và phòng thủ tuyến liên lạc hàng hải, như việc vận tải tài nguyên nhiên liệu từ châu Phi và Trung Đông, vốn cần trung chuyển qua vùng Ấn độ dương mênh mông và eo biển hẹp Malacca, một điểm thắt cổ chai đường hàng hải quan trọng miền Đông Nam Á (85% dầu mỏ nhập khẩu vào Trung Quốc đi qua eo biển Malacca.)

Quả không có gì đáng ngạc nhiên khi Blair, một cựu chỉ huy khu vực Thái Bình Dương, đã tường trình với Quốc hội: “Các mối quan tâm an ninh quốc gia của Trung Quốc hiện đang mở rộng. Điều này dường như khiến Trung Quốc cố gắng phát triển ít nhất một dự án hải quân giới hạn có khả năng vươn ra khỏi biển Đông ( Nam Trung Quốc)”

Điều đó đã bắt đầu qua một vài dự án phô trương sức mạnh “mềm”. Gợi lại Đoàn Chiến hạm trắng của Roosevelt khi xưa (16 chiến hạm Mỹ đi vòng quanh thế giới 1907-1909 để diễu võ giương oai—người dịch chú) Bắc Kinh cũng gởi đoàn tàu đi vòng quanh thế giới để phô trương và bày tỏ thiện chí, vượt 12.000 dặm dài đến St. Petersburg( Nga) vào năm 2007. Điều đó cũng phơi bày những tư duy mới của Trung Quốc về sức mạnh(của hải quân) và sự tự tin.

Nhưng Trung Quốc cũng sử dụng một số sức mạnh cứng rắn. Bắc Kinh đã triển khai một đội tàu nhỏ đến vùng vịnh Aden trong cuộc tuần tra chống cướp biển vào tháng 12/2008, đánh dấu cuộc triển khai quân đầu tiên vượt tầm khu vực của Trung Quốc. Không ngạc nhiên gì, trong việc bảo vệ các quyền lợi của Trung Quốc ở nước ngoài, Hải quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN) cũng đang tiến hành hiện đại hóa quân sự quan trọng dựa trên một chiến lược hải quân mới.

Lầu Năm Góc trong một báo cáo thường niên lên quốc hội về sức mạnh quân sự Trung Quốc đã khẳng định rằng chiến thuật đường biển của Bắc Kinh đang tiến triển vượt khỏi “chủ động phòng vệ ngoài khơi”, có nghĩa là các hoạt động tuần duyên ra khỏi chuổi đảo đầu tiên ở Châu á (như là Nhật bản, Đài loan, Indonesia).

PHÒNG VỆ TỪ XA TRÊN BIỂN.

Chiến lược hải quân mới ở đây là “Phòng vệ trên biển xa”, có nghĩa là đặt ưu tiên trên việc “tấn công chính xác đa chiều vượt khỏi chuổi đảo đầu tiên và ra ngoài khu vực đặc quyền kinh tế trên biển nhằm bảo vệ các lợi ích quốc gia của Trung Quốc”, tức tăng thêm một tầng sâu chiến lược nữa, theo giải thích của Lầu Năm Góc.

Không phải mọi nhà phân tích về Trung Quốc đều tán thành “chiến lược nhích lấn” này, tin tưởng vô tư rằng điều đó sẽ giúp nâng cao vị thế của Trung Quốc , làm cho các cường quốc chủ chốt như Mỹ, Nhật và Ấn Độ phải dè chừng và giữ thế ngang bằng đối trọng với Trung Quốc.

Mặc dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng Trung Quốc đang phát triển lực lượng hải quân sao cho có tác dụng xua đuổi trên biển trong vòng dãy đảo tiền tiêu, đồng thời thực hiện hoạt động giữ gìn tài nguyên trên biển, giữ chân đối thủ xa tầm nguy hiểm khỏi dãy đảo tiền tiêu thứ hai, thí dụ như đảo Guam ở tận viễn đông.

Giám đốc của DIA thiếu tướng Michael Maples đã báo cáo quốc hội trong mùa đông năm nay là “Trung Quốc đang phát triển năng lực hải quân nhiều tầng với phi đạn chống tàu có đạn đạo tầm trung, tàu ngầm, phi cơ tấn công trên biển và các đơn vị tham chiến trên mặt biển trang bị tên lửa chống chiến hạm ngày càng tinh vi.”

Đáng quan tâm đặc biệt là vũ khí quy ước loại mới trang bị phi đạn đạo chống tàu đặt trên giàn phóng loại CSS-5 trên xe cơ động ra-vào theo chương trình(maneuverable re-entry vehicles) với tầm bắn vượt hơn 800 dặm. Kèm vào một hệ C4ISR loại tốt để định vị địa lý và đánh dấu, khả năng mới này sẽ cung cấp cho PLAN một khả năng chống lấn chiếm tầm xa, ngăn cản hoặc đánh chặn các cuộc đột kích đối với các tàu nổi, kể cả loại cao cấp như tàu sân bay. Hải quân Mỹ chưa từng bao giờ đối mặt với đe dọa kiểu đó.

Hơn nữa, từ đầu thập kỷ 90, Trung Quốc đã triển khai chín khu trục hạm mới cùng các loại tàu tuần duyên nhỏ hơn, cải thiện khả năng chiến đấu trên biển của mình. Loại tên lửa hành trình chống tàu Sunburn SS-N-22 có mặt trên boong các khu trục hạm kiểu(cấp) Sovremenny, càng tăng quả đấm.

Thắc mắc về tàu sân bay đã lâu nay không còn là vấn đề nữa. Tạm cho là Trung Quốc sẽ sản xuất ít nhất một số tàu sân bay, trang bị với chiến đấu cơ Su-33 của Nga. Một tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân có thể sẽ đưa vào vận hành năm 2020.

Tàu ngầm là một mối lo lắng khác. Lầu Năm Góc báo cáo rằng “Việc sở hữu và phát triển các tàu ngầm loại Kilo, Song, Shang và Yuan, cho thấy vị thế quan trọng của PLA trong đấu sách thủy chiến đánh đuổi từ biển”

Hệ tàu loại Kilo, Song(Tống) và Yuan(Nguyên) là loại tàu tấn công chạy bằng dầu diesel, trong lúc hệ tàu Shang là loại tàu ngầm tấn công đầu tiên của Trung Quốc chạy bằng năng lượng hạt nhân. Chúng được trang bị hàng loạt vũ khí, kể cả loại ngư lôi “wake-homing”, mìn và tên lửa đạn đạo hành trình chống tàu, gồm cả loại Sizzler SS-N-27 do Nga chế tạo.

Vào năm 2010, tàu ngầm trang bị tên lửa đạn đạo hệ Jin sẽ được trang bị phi đạn JL-2 tầm liên lục địa, nâng cấp khả năng cơ động, sinh tồn và đánh đuổi của lực lượng tàu chiến chạy bằng năng lượng hạt nhân của Trung Quốc, được biết dưới tên Đội trọng pháo đệ nhị. Các tàu ngầm hệ Jin này bỏ neo tại căn cứ hải quân Sanya ở khu vực đảo Hải Nam, đây cũng là nguyên cớ khiến người Tàu không được vui khi thấy có tàu Mỹ lãng vãng tác nghiệp gần đó.

Trong lúc Trung Quốc ra sức hiện đại hóa hạm đội của mình , vài nhà phân tích vẫn cho rằng không có sự khuếch rộng. Dù vậy, không phải nước láng giềng nào của Trung Quốc cũng thấy thoải mái về điều này, kể cả Mỹ.

Trong tháng năm, Chủ tịch của các tư lệnh hỗn hợp các cấp Chỉ huy là đô đốc Mike Mullen đã gây ra phản ứng dữ dội ở Trung Quốc, khi nói rằng người Trung Quốc “đang tập trung phát triển cao độ những tiềm năng hàng hải, chăm chú vào đường biển và hàng không, và qua nhiều cách để chiếu chỏ vào chúng ta… Dường như họ nhắm vào Hải quân Mỹ và các căn cứ của chúng ta trong vùng đó.”

Mỹ đã kéo gần 50 tàu ngầm chiến đấu từ Đại tây dương sang khu vực Thái bình dương và triển khai trước các căn cứ hải quân từ vùng bờ biển phía tây (nước Mỹ) và Hawaii đến Guam để khắc phục khoảng cách khống chế xa xôi mà các vị chỉ huy ở vùng Thái bình dương đang gặp phải .

Nhưng không chỉ có Mỹ, Việt Nam cũng ký hợp đồng 2 tỷ đô la mua sáu tàu ngầm chạy dầu đi-ê-đen hệ Kilo của Nga. Hà Nội đang gặp phiền toái về những tranh chấp lãnh thổ với Bắc Kinh cũng như việc căn cứ hải quân Sanya mới được xây dựng ở ngoài vùng duyên hải phía bắc.

Úc cũng vừa đưa ra sách trắng về quốc phòng bày tỏ quan ngại về việc “hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc”, đề nghị được nâng tổng số tàu ngầm lên 12 chiếc. Gia tăng số tàu ngầm là mong muốn thực hiện ở Singapore, Mã Lai và Indonesia.

Ấn độ, một cường quốc về hải quân, trong thẩm quyền của mình, cũng quan tâm đến việc trổi dậy của Hải quân của Trung Quốc, đặc biệt là khả năng Bắc Kinh đang phát triển các cụm cảng tại những nơi như Bangladesh và Pakistan. Trong quan điểm của Delhi, chẳng phải tình cờ mà người ta gọi đây là vùng Ấn độ dương.

NHỮNG CÂU HỎI MANG TÍNH SỐNG CÒN

Với gần 60 tàu chiến chạy dầu diesel và năng lượng hạt nhân cùng hơn 75 chiến hạm, PLAN đã đứng vị trí thứ nhì về hải quân ở Thái Bình Dương, chỉ sau Mỹ. Trong khi chất lượng là một vấn đề còn bàn cãi trong quá khứ, thì nay đã nhanh chóng thay đổi.

PLAN vẫn còn các điểm yếu, bao gồm việc thiếu khả năng kéo dài hoạt động tầm xa và chưa hoặc có rất ít kinh nghiệm chiến đấu, nhưng PLAN vẫn là ưu tiên số một của Bắc Kinh, nghĩa là nó sẽ được đảm bảo để nhận được mọi tài nguyên cần thiết.

Sự tăng cường chức năng và nhiệm vụ cũng như cải tiến năng lực của PLAN có liên quan mật thiết đến Hải quân Mỹ khi nhìn vào các điều kiện về ngân sách, hiện đại hóa, sự hiện diện và tầm ảnh hưởng miền tây Thái Bình Dương cũng như đối phó với những bất ngờ ở vùng biển Đài Loan.

Nghiên cứu về sự nổi lên của PLAN, các câu hỏi về chiến tranh chống tàu ngầm, căn cứ địa, số lượng tàu sân bay, tên lửa phòng vệ, nghiên cứu và phát triển, và cả khoảng không gian đều có tầm quan trọng lớn hơn bất cứ lúc nào khác kể từ thời chiến tranh lạnh.

Trong khi Thái Bình Dương từ lâu được xem như là vùng ảnh hưởng của Mỹ, nhưng giờ đã hơi đổi khác. Tiếng nói của Trung Quốc rõ ràng có trọng lượng hơn – có ảnh hưởng hơn  trong những vấn đề hàng hải ở miền tây TBD và rất có thể vượt xa  ngoài khu vực đó nữa.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: